Kalıpçılık sektöründe veya özel takım imalatında, malzeme ısıl işlemden gelip de sertliği 50-60 HRC'ye (Rockwell) ulaştığında işler zorlaşır. Eskiden bu malzemeler mecbur taşlama tezgahlarına giderdi. Ancak gelişen karbür (Solid) freze ve Seramik/CBN torna elmasları sayesinde 'Sert Tornalama' ve 'Sert Frezeleme' artık günlük bir işleme dönüştü.
Nasıl İşlenir? Neler Yapmalı?
Sert malzeme işlerken klasik kuralları pencereden dışarı atın. Isı ve ilerleme stratejileriniz tamamen değişmelidir.
1. Soğutma Sıvısını (Boryağı) Kapatın!
Evet, yanlış duymadınız. Karbür takımlarla sert çelik (HRC 55+) frezelerken su kullanırsanız (boryağı), takımın uç noktalarında devasa sıcaklık farkları (termal şok) oluşur ve karbür uç çatlar. Sert işlemede KURU kesim yapılır ve talaşı uçurmak için sadece BASINÇLI HAVA kullanılır. TiAlN gibi kaplamalar ısındıkça sertleşen yapıya sahiptir, bırakın takım biraz ısınsın.
2. Yüksek Devir (Vc), Düşük Paso (ap), Yüksek İlerleme (fz)
Sert frezelemede kaba paso (dalma) yapılmaz. Paso miktarını (ap ve ae) çok çok ince (örn: 0.1 mm - 0.2 mm) verip, eksen hareket (İlerleme - fz) hızını artırmak zorundasınız. Bu taktiğe 'Trochoidal Frezeleme' (Dinamik Frezeleme) denir. Takımın yanal temas alanını azaltıp hızlıca dönerek ısıyı talaşla birlikte havaya atarsınız.
3. Doğru Kesici Takım Seçimi
Sıradan HSS veya Z=2 frezeler bu işe yaramaz. Sertleştirilmiş çeliklerde en az 4, ideal olarak 6 veya 8 ağızlı (Z=6, Z=8), kısa helis boyuna sahip, rijit ve AlTiN/TiSiN kaplamalı çok ağızlı karbür frezeler kullanılır. Torna yapıyorsanız, CBN (Kübik Bor Nitrür) seramik uçlar kullanmak pürüzsüz taşlanmış gibi bir yüzey çıkarmanızı sağlar.