Atölyeye malzeme geldi, yüzlerce, belki binlerce delik gelinecek. Akla ilk gelen soru: Standart HSS matkapla mı gireyim, yoksa paraya kıyıp VHM (yekpare karbür) matkap mı alayım? Gelin bu hesabı sanayi diliyle yapalım.
HSS Matkaplar Ne Zaman Hayat Kurtarır?
HSS ve HSS-Co (Kobaltlı) matkaplar esnektir. Eğer tezgahınız eski, fener mili salgılı veya malzemeyi bağladığınız mengenede vibrasyon varsa, HSS matkap ucu esner ama kolay kırılmaz. Ayrıca düşük devir/ilerleme gerektiren, manuel matkap tezgahlarında veya eski universal tornalarda tek çaredir. Köreldiğinde ustası tarafından taşta rahatça bilenebilir.
VHM (Karbür) Matkapların Gerçek Gücü
Eğer rijit bir CNC tezgahınız, kaliteli bir takım tutucunuz ve içeriden su verme sisteminiz varsa, HSS ile vakit kaybetmek parayı çöpe atmaktır. Karbür matkap, HSS'ye göre en az 4-5 kat daha yüksek devirde (S) ve ilerlemede (F) çalışır.
Örneğin, 1040 imalat çeliğinde 10 mm çapında bir delik için;
- HSS Matkap: Vc=25 m/dak, S=800 dev/dak, f=0.15 mm/dev
- VHM Matkap: Vc=80 m/dak, S=2500 dev/dak, f=0.25 mm/dev
Zaman eşittir para. VHM matkabın birim fiyatı 4-5 kat pahalı olsa da, sağladığı zaman tasarrufu ve 10-15 kat fazla delik delme ömrüyle kendini ilk haftadan amorti eder.
Sonuç
Setup sağlam, iş yüklü ve tezgah CNC ise VHM karbür matkaptan şaşmayın. Eski düzen, az adetli iş ve sarsıntılı tezgahlar için kobaltlı HSS her zaman takım çantasında bulunmalıdır.